مقدمه
روشهای اندازهگیری فشار در صنعت به مجموعهای از تکنیکها و تجهیزات گفته میشود که برای اندازهگیری، پایش و کنترل فشار سیالات در فرایندهای صنعتی استفاده میشوند.
انتخاب روش مناسب اندازهگیری فشار، مستقیماً روی ایمنی، دقت فرایند، کیفیت محصول و هزینههای نگهداری تأثیر میگذارد.
اگر در پروژههای صنعتی، ابزار دقیق یا HSE فعالیت دارید، دانستن این روشها به شما کمک میکند تجهیز درست را بخرید، نه صرفاً ارزانترین گزینه را.
چرا اندازهگیری فشار در صنعت اینقدر مهم است؟
فشار یکی از مهمترین کمیتهای فیزیکی در صنعت است. از خطوط انتقال گاز گرفته تا دیگهای بخار، راکتورها و سیستمهای هیدرولیک، یک خطای کوچک در اندازهگیری فشار میتواند منجر به توقف تولید یا حتی حادثه شود.
اندازهگیری دقیق فشار به شما کمک میکند:
- ایمنی تجهیزات و نیروی انسانی را حفظ کنید
- عملکرد پایدار فرایند را تضمین کنید
- از آسیب به تجهیزات گرانقیمت جلوگیری کنید
- هزینههای تعمیر و توقف خط را کاهش دهید
روش های اندازه گیری فشار در ابزار دقیق چیست؟
روشهای اندازهگیری فشار در ابزار دقیق را میتوان به چند دسته اصلی تقسیم کرد.
هر روش، کاربرد و مزایای خاص خودش را دارد.
1. اندازهگیری فشار به روش مکانیکی
این روشها ساده، قابل اعتماد و بدون نیاز به برق هستند و معمولاً در محیطهای صنعتی عمومی استفاده میشوند.
در این روشها از تغییر شکل یک عنصر مکانیکی مانند فنر، دیافراگم یا لوله بوردن در اثر فشار برای اندازهگیری آن استفاده میشود.
مزیت اصلی: سادگی، قیمت مناسب و نگهداری آسان
محدودیت: دقت کمتر نسبت به تجهیزات الکترونیکی
نمونه تجهیزات:
- گیج فشار بوردون
- گیج دیافراگمی
- گیج کپسولی
2. اندازهگیری فشار به روش الکترونیکی

در این روش، فشار به سیگنال الکتریکی تبدیل میشود و امکان مانیتورینگ، ثبت داده و اتصال به سیستم کنترل وجود دارد.
نمونه تجهیزات:
- ترانسمیتر فشار
- ترانسمیتر فشار دیفرانسیل
چرا این روش محبوب است؟
- دقت بالا
- ارسال سیگنال 4-20 میلیآمپر
- سازگاری با PLC و DCS
3. اندازهگیری اختلاف فشار (Differential Pressure)

این روش برای اندازهگیری اختلاف فشار بین دو نقطه استفاده میشود و نقش مهمی در اندازهگیری دبی، سطح و فیلترها دارد.
کاربردهای رایج:
- اندازهگیری دبی با اوریفیس و ونتوری
- کنترل سطح مخازن
- پایش فیلترها
4. سوئیچهای فشار (Pressure Switch)

وقتی فقط نیاز دارید بدانید فشار از یک حد مشخص عبور کرده یا نه، سوئیچ فشار انتخاب اقتصادی و هوشمندانهای است.
کاربرد اصلی:
- سیستمهای ایمنی
- آلارم فشار بالا یا پایین
- قطع و وصل تجهیزات
معرفی برندها و تجهیزات پرکاربرد اندازهگیری فشار
در پروژههای صنعتی، انتخاب برند معتبر اهمیت زیادی دارد. در ادامه، چند نمونه از تجهیزات شناختهشده اندازهگیری فشار معرفی شدهاند
Rosemount (1
- مدل 3051: گیج فشار با طراحی مقاوم برای اندازهگیری فشار سیالات مختلف در محیطهای خشن، مانند صنایع نفت و گاز، بدنه از جنس استنلس استیل ( ضد زنگ) و انواع اتصالات مختلف است.
- مدلT3051: ترانسمیتر فشار با دقت بالا برای اندازهگیری فشار سیالات مختلف، دارای خروجیهای مختلف مانند 4-20 میلیآمپر و HART این مدل دارای دقت 0.15٪ از مقیاس کامل، بدنه از جنس استنلس استیل و قابلیتهای مختلف ارتباطی است.

- مدل 2088: سوئیچ اختلاف فشار با دقت بالا برای کاربردهای مختلف، مانند کنترل سطح، جریان و شیرها. این مدل دارای دقت 0.065٪ از مقیاس کامل، بدنه از جنس استنلس استیل. دارای خروجیهای مختلف مانند 4-20 میلیآمپر و پروتکل HART است.
ABB (2
- مدلDT266: گیج فشار دیافراگمی برای اندازهگیری فشار سیالات مختلف، مانند آب، روغن و گاز. این مدل دارای دارای دقت 0.04٪ از مقیاس کامل، بدنه از جنس استنلس استیل و انواع اتصالات مختلف است. دارای خروجیهای مختلف مانند 4-20 میلیآمپر و پروتکل HART و PROFIBUS PA 3.01 و FOUNDATION Fieldbus ITK 5.1 است.
- مدلGS2610: ترانسمیتر فشار با قابلیت اطمینان بالا برای اندازهگیری فشار سیالات مختلف، دارای خروجیهای مختلف مانند 4-20 میلیآمپر و Profibus DP است. این مدل دارای دارای دقت 0.1٪ از مقیاس کامل، بدنه از جنس استنلس استیل و قابلیتهای مختلف ارتباطی است.
Yokogawa (3
- مدل EJA400A : گیج فشار با نمایشگر دیجیتال برای اندازهگیری دقیق فشار سیالات مختلف، دارای قابلیت ثبت و ذخیره دادهها. این مدل دارای دقت 0.04٪ از مقیاس کامل، بدنه از جنس آلومینیوم یا استنلس استیل و انواع اتصالات مختلف است. و سرعت پاسخدهی آن 9ms است.
Ashcroft (4
- مدل Pressure Gauge 0-400 PSI LM 1/4″ NPT 63-1008-A-02L-400: گیج فشار با طراحی ساده و بادوام برای اندازهگیری فشار سیالات مختلف، مانند آب، روغن و هوا. این مدل دارای دقت0.1٪ از مقیاس کامل، بدنه از جنس برنج یا استنلس استیل و انواع اتصالات مختلف است.
- مدل 6890052 Ashcroft G2100PSI Pressure Transmitter: ترانسمیتر فشار با دقت بالا برای اندازهگیری فشار سیالات مختلف، دارای خروجیهای مختلف مانند 4-20 میلیآمپر و HART است. این مدل دارای بدنه از جنس استنلس استیل است.
Endress+Hauser (5
- مدل Deltabar : گیج فشار دیفرانسیل با دقت بالا برای اندازهگیری دقیق اختلاف فشار سیالات مختلف، دارای قابلیت ثبت و ذخیره دادهها. این مدل دارای دقت0.05٪ از مقیاس کامل، بدنه از جنس استنلس استیل و انواع اتصالات مختلف مانند 4-20 میلیآمپر و Profibus DP و HART است
- مدل Cerabar PMP11: ترانسمیتر فشار با دقت بالا برای اندازهگیری فشار سیالات مختلف همچنین نصب آسان را امکتن می دهد، دارای خروجیهای مختلف مانند 4-20 میلیآمپر و Profibus DP است. این مدل دارای دقت 0.5٪ از مقیاس کامل، بدنه از جنس استنلس استیل و قابلیتهای مختلف ارتباطی است.
- مدل Liquiphant FTL50: سوئیچ فشار برای اندازهگیری سطح سیالات، دارای قابلیت تشخیص نقطه صفر و حباب. این مدل دارای پروتکل های PROFIBUS PA، 19…253V AC، 10…55V DC-PNP، 19…253V AC or 10…55V DC، 8/16mA, 11…36V DC، NAMUR و PFM است.
Honeywell (6
سریهای JH، JK، JS، LC و LK
Siemens (7
SITRANS P DS II
چطور روش مناسب اندازهگیری فشار را انتخاب کنیم؟
اگر مدیر تدارکات یا مهندس ابزار دقیق هستید، این بخش دقیقاً برای شماست:
- نوع سیال: خورنده است یا تمیز؟
- محدوده فشار کاری: فشار واقعی چقدر است؟
- دقت مورد نیاز: اندازهگیری کنترلی یا مانیتورینگ ساده؟
- شرایط محیطی: دما، لرزش، رطوبت
- خروجی مورد نیاز: آنالوگ، دیجیتال، پروتکل صنعتی
- بودجه و خدمات پس از فروش
تجربه پروژههای صنعتی نشان میدهد انتخاب اشتباه تجهیز فشار، یکی از دلایل اصلی خرابی زودهنگام سیستمهاست.
واحد اندازهگیری فشار در صنعت
رایجترین واحدهای اندازهگیری فشار عبارتاند از:
- bar
- psi
- Pa
- mbar
انتخاب واحد به استاندارد پروژه و تجهیزات کنترلی بستگی دارد.
جمعبندی نهایی
روشهای اندازهگیری فشار در صنعت فقط یک موضوع تئوری نیست؛ یک تصمیم حیاتی در طراحی و بهرهبرداری سیستمهای صنعتی است.
شناخت روشها، تجهیزات و کاربردها به شما کمک میکند انتخابی هوشمندانه، ایمن و اقتصادی داشته باشید.
شرکت فرتاک ایمن ویژن بهعنوان تأمینکننده تجهیزات ابزار دقیق، آماده ارائه مشاوره تخصصی و تأمین تجهیزات اندازهگیری فشار متناسب با نیاز پروژههای صنعتی است.
برای دریافت مشاوره یا ثبت سفارش با کارشناسان فروش تماس بگیرید:
سوالات متداول
1) کدام روش اندازهگیری فشار دقیقتر است؟
ترانسمیترهای فشار الکترونیکی معمولاً دقت بالاتری نسبت به گیجهای مکانیکی دارند.
2) آیا گیج فشار هنوز کاربرد دارد؟
بله، در بسیاری از کاربردهای صنعتی ساده و محیطهای بدون برق، گیج فشار بهترین گزینه است.
3) برای پروژههای ایمنی کدام تجهیز مناسبتر است؟
سوئیچ فشار و ترانسمیترهای دارای SIL گزینههای مطمئنتری هستند.

2 پاسخ
متشکرم از مقالتون خیلی اطلاعات مفیدی بود
ممنون