مقدمه
انواع لول ترانسمیتر راداری شامل دو گروه اصلی هستند:
- راداری پالس (Time of Flight)
- راداری موج پیوسته (FMCW)
که هر کدام با روش متفاوتی امواج راداری را ارسال و دریافت کرده و برای کاربردهای مختلف صنعتی استفاده میشوند.
در ادامه تمام انواع لول ترانسمیتر راداری را بررسی میکنیم.
ترانسمیتر سطح راداری یا لول ترانسمیتر راداری (Radar level transmitter) چیست؟
لول ترانسمیتر راداری (Radar Level Transmitter) ابزاری است که بدون تماس با مایع یا از طریق پروب هدایت کننده و با ارسال امواج الکترومغناطیسی سطح سیال را اندازهگیری میکند.
شرکت فرتاک ایمن ویژن با تکیه بر تجربه و همکاری با برندهای جهانی، طیف گستردهای از این تجهیزات را تأمین، نصب و راه اندازی می کند.
لول ترانسمیتر راداری چگونه سطح را اندازهگیری میکند؟
مکانیزم کلی کار این است:
- رادار موج الکترومغناطیس را به سطح سیال ارسال میکند.
- موج پس از برخورد به سطح، به سمت سنسور بازمیگردد.
- ترانسمیتر اختلاف زمان یا فرکانس این موج را اندازهگیری میکند.
- دستگاه با توجه به ارتفاع واقعی مخزن، سطح دقیق سیال را محاسبه میکند.
یعنی دستگاه در واقع فضای خالی مخزن را اندازه میگیرد و آن را از ارتفاع اولیه مخزن کم میکند.


اجزا لول ترانسمیتر راداری
یک Radar Level Transmitter معمولاً از بخشهای زیر تشکیل میشود:
- آنتن (Horn, Parabolic, Rod, PTFE و …)
- ماژول پردازش راداری
- برد الکترونیکی پردازش سیگنال
- محفظه الکترونیکی با درجه حفاظت IP بالا
- نمایشگر یا HMI (در برخی مدلها)
- خروجی آنالوگ/دیجیتال (HART, Modbus, Profibus, 4-20mA)
اجزاء یک ترنسمیتر راداری را در شکل زیر مشاهده می نمایید:

چرا انواع لول ترانسمیتر راداری وجود دارد؟
چون شرایط مخازن صنعتی متفاوت است:
- بعضی مخازن بلند هستند
- برخی پر از بخار، کف یا گردوغبارند
- برخی دارای مواد خورنده یا سمی هستند
- برخی نیازمند دقت میلیمتریاند
به همین دلیل، لول ترانسمیترهای راداری در چند دسته اصلی و زیرشاخههای تخصصی تولید میشوند.
انواع لول ترانسمیتر راداری
1) رادار هدایت شونده (GWR – Guided Wave Radar)
تکنولوژی ای که در آن موج راداری از طریق یک پروب کابلی یا میله ای به سیال هدایت می شود.
این روش برای سیاالت دشوار (چسبناک، دارای فوم، مخازن با بخار زیاد یا هندسه پیچیده) بسیار مناسب است.
انواع پروب ها در GWR و کاربردها
| نوع پروب | توضیح | کاربرد |
|---|---|---|
| Probe Cable | کابل انعطافپذیر با طول زیاد | مخازن بلند، سیالات با چگالی کم، محیطهای دارای فوم |
| Probe Rod | میله فلزی یکتکه | مخازن کوتاهتر، سیالات تمیز، صنایع فرآیندی |
| Cable Twin / Rod Twin | پروب دوگانه برای کاهش نویز | مخازن فلزی یا محیطهای با تداخل الکتریکی زیاد |
2) رادار غیرتماسی (Non-Contact Radar / Free-Space Radar)
در این نوع، امواج راداری بدون تماس با سیال در فضا منتشر می شوند و بازتاب آن ها اندازه گیری می شود.
این مدل مناسب سیالات خورنده، بهداشتی، مخازن بزرگ، سیالات با دمای بالا است.
انواع آنتن ها در رادار غیرتماسی
این دستهبندی برای انتخاب مدل مناسب سیال بسیار مهم است.
| نوع آنتن | توضیح | کاربرد |
|---|---|---|
| Antenna Horn (شیپوری) | آنتن فلزی قیفیشکل، قویترین برد | مخازن بلند، محیطهای صنعتی سنگین |
| Antenna Lens | آنتن مجهز به لنز دیالکتریک | صنایع غذایی و دارویی، محیطهای خورنده |
| Antenna Flange | اتصال فلنجی با آببندی قوی | فشار بالا، دمای بالا |
| Antenna PTFE / PP | آنتن پلیمری مقاوم در برابر مواد خورنده | اسیدها، محیطهای خورنده، محیطهای ضد رسوب |
| Antenna Rod (میلهای) | آنتن میله ای شکل | کاربرد عمومی، مناسب مایعات ساده و تمیز |
| Antenna Parabolic (سهموی) | دقت و برد بسیار بالا | مناسب مخازن خیلی بزرگ و فضای باز |
| Antenna فلشمونت (Flush) | قابل شستوشو (CIP/SIP) | مناسب صنایع غذایی و دارویی |
انواع لول ترانسمیتر راداری بر اساس موج ارسالی
1) لول ترانسمیتر راداری پالس (Pulsed Radar – ToF)
در این نوع، سنسور پالسهای کوتاه را به سمت سیال میفرستد و زمان رفت و برگشت موج را اندازه میگیرد.
مزایا:
- مناسب مخازن بلند
- عملکرد قابل قبول در محیطهای نسبتاً تمیز
- قیمت اقتصادیتر نسبت به FMCW
معایب:
- دقت کمتر نسبت به FMCW
- حساستر به بخار، کف و نویز محیطی
بهترین کاربرد:
مخازن بزرگ نفت، آب، فاضلاب و کاربردهایی که دقت میلیمتری لازم ندارند.
2) لول ترانسمیتر راداری موج پیوسته (FMCW – Continuous Wave)

در محبوبترین نوع از انواع لول ترانسمیتر راداری، موج با فرکانس پیوسته ارسال میشود و اختلاف فرکانس بازگشتی اندازهگیری میشود.
مزایا:
- فوقالعاده دقیق
- مناسب بخار سنگین، کف، گردوغبار
- عملکرد پایدار در شرایط صنعتی سخت
- بهترین انتخاب برای پروژههای ابزار دقیق و HSE
معایب:
- قیمت بالاتر
- نیازمند کیفیت آنتن مناسب
بهترین کاربرد:
پتروشیمی، نفت و گاز، مخازن تحت فشار، محیطهای خطرناک.
انواع لول ترانسمیتر راداری بر اساس فرکانس کاری
رادارهای صنعتی معمولاً در محدوده 3 تا 30 گیگاهرتز کار میکنند. این محدوده کاملاً ایمن بوده و مشابه امواج رادیویی و مخابراتی است.
منحنی زیر اسپکتروم این امواج برحسب فرکانس و طول موج را نشان میدهد:

1) راداری 6 گیگاهرتز
- مدل قدیمیتر
- مناسب مایعات با سطح صاف و مخازن بزرگ با بخار
- نسبتاً ارزانتر
2) راداری 26 گیگاهرتز
- پرکاربردترین در صنعت ایران برای کاربردهای عمومی
- دقت مناسب
- گزینه اقتصادی و مطمئن
3) راداری 80 گیگاهرتز (77GHz)
- جدیدترین و دقیقترین
- زاویه پرتو باریک
- عملکرد عالی در بخار، کف، گردوغبار
- مناسب مخازن بسیار بلند
برای پروژههایی که نیاز به عملکرد تضمینی دارید، 80GHz بهترین انتخاب در بین تمام انواع لول ترانسمیتر راداری است.
انواع لول ترانسمیتر راداری بر اساس کاربرد
1) مخصوص مایعات
- برای آب، نفت، اسید، مواد شیمیایی
- دقت بالا و مناسب بیشتر کاربردها
2) مخصوص جامدات و پودرها
- آنتن پرقدرت و فرکانس بالا
- مناسب سیلو، غبار شدید، خوراک دام، سیمان
3) مخصوص فاضلاب، لجن و محیطهای خورنده
- آنتن تفلونی
- مقاوم در برابر سولفید هیدروژن، بخار و کف
4) مخصوص مخازن Pressurized
- نسخه Ex / ATEX
- مناسب نفت و گاز و پتروشیمی
کدام نوع لول ترانسمیتر راداری برای شما مناسب است؟
برای انتخاب دقیق و مطمئن از میان انواع لولترانسمیترهای راداری، لازم است پیش از خرید، شرایط فرآیند و مخزن خود را بهدرستی مشخص کنید. مهمترین پارامترها عبارتاند از:
1. مشخصات سیال
- سیال تمیز، خورنده یا چسبنده؟
- میزان ویسکوزیته و احتمال ایجاد رسوب
2. ابعاد مخزن
- ارتفاع مخزن کمتر از ۵ متر است یا بیش از ۳۰ متر؟
- شکل مخزن (عمودی، افقی، مخروطی)
3. شرایط محیطی داخل مخزن
- وجود بخار، کف (Foam) یا تلاطم شدید
- تغییرات دما و فشار در فرآیند
4. دقت اندازهگیری موردنیاز
- دقت میلیمتری برای کاربردهای حساس
- دقت سانتیمتری برای کاربردهای عمومی
5. نوع سیگنال و ارتباط
- خروجی آنالوگ 4–20 mA
- پروتکلهای ارتباطی HART یا Modbus
6. الزامات ایمنی
- نیاز به استانداردهای ضدانفجار مانند ATEX یا Ex
7. فرکانس کاری رادار
- 6 گیگاهرتز برای کاربردهای ساده
- 26 گیگاهرتز برای مصارف صنعتی متداول
- 80 گیگاهرتز برای دقت بالا و مخازن دارای موانع
8. موانع داخلی مخزن
- وجود همزن، کویل حرارتی، بَفل یا لولههای داخلی که میتوانند روی بازتاب امواج رادار تأثیر بگذارند
9. شرایط نصب
- فاصله سنسور از دیواره مخزن
- ارتفاع واقعی مخزن
- تراز بودن محل نصب
- محل ورود و خروج سیال (پر و خالی شدن مخزن)
10. جنس آنتن یا پروب
- PTFE / PP برای سیالات خورنده
- 316SS برای صنایع غذایی و دارویی
- Tantalum / Hastelloy برای محیطهای فرآیندی بسیار سخت
نکته مهم:
انتخاب نادرست هر یک از این پارامترها میتواند باعث ایجاد نویز، خطای اندازهگیری و عملکرد نامناسب شود؛ بهطوریکه حتی بهترین برندهای لولترانسمیتر راداری نیز دچار مشکل خواهند شد.
مزایا و معایب ترانسمیتر سطح راداری
مزایا
- بدون تماس با سیال در مدل های Non-Contact
- دقت بسیار بالا (تا 1 میلیمتر)
- عملکرد پایدار در دما و فشار بالا
- عدم وابستگی به چگالی و خواص الکتریکی سیال
- طول عمر بالا و نیاز کم به سرویس
معایب
- قیمت بالاتر نسبت به تکنولوژی های ساده تر
- نیاز به نصب دقیق برای جلوگیری از خطا
- تأثیرپذیری از موانع محیطی هنگام نصب
برند های معتبر ترانسمیتر سطح راداری
| برند | مدلهای مطرح | نوع تکنولوژی | فرکانس کاری | مزیت اصلی | کاربرد شاخص |
|---|---|---|---|---|---|
| Endress+Hauser | FMR60, FMR62, FMR67 | Non-Contact Radar | 80 GHz | دقت بالا، مناسب مخازن پیچیده | پتروشیمی، مواد شیمیایی |
| Siemens | LR250, LR560 | Non-Contact Radar | 26/24 GHz | قیمت مناسب، پایداری خوب | صنایع عمومی، فاضلاب |
| ABB | 300LWT | GWR | بسته به پروب | مناسب سیالات چسبناک | صنایع نفت و گاز |
| Emerson (Rosemount) | 3308, 5408 | GWR و Non-Contact | 80/26 GHz | عملکرد عالی در محیط نویزی | مخازن بزرگ، سیالات خورنده |
جمعبندی
انواع لول ترانسمیتر راداری شامل پالس، FMCW، فرکانسهای مختلف (6، 26 و 80GHz)، آنتنهای متفاوت و مدلهای ویژهی مایعات، جامدات، محیطهای خورنده و مخازن تحت فشار هستند.
انتخاب درست آنها به شرایط سیال، ارتفاع مخزن و نیاز پروژه بستگی دارد.
اگر میخواهید بدانید کدام نوع لول ترانسمیتر راداری دقیقاً برای مخزن یا پروژه شما مناسب است، مشخصات زیر را با کارشناسان مهندسی ما ارسال کنید:
- نوع سیال
- ارتفاع مخزن
- دما و فشار
- وجود بخار یا کف
- نوع خروجی موردنیاز
برای شما بهترین مدل را پیشنهاد میدهیم.
سوالات متداول
1.آیا برای مواد خورنده لول ترانسمیتر راداری خاص لازم است؟
بله، باید مدل آنتن PTFE یا Rod پوششدار انتخاب شود.
2.برای مخزن با بخار زیاد چه نوع راداری بهترین است؟
مدلهای FMCW با فرکانس 80GHz بهترین عملکرد را دارند.
3. آیا لول ترانسمیتر راداری برای پودر و جامدات مناسب است؟
بله، اما باید مدل مخصوص جامدات انتخاب شود.
4.کدام نوع راداری بیشترین دقت را دارد؟
FMCW با فرکانس 80GHz

